Waarom zetten we een kerstboom neer…

Kerstmis is één van de belangrijkste feesten in het kerkelijk jaar. Maar het kerstfeest is ook een feest met heel veel wereldlijke gebruiken: de kerstboom (met cadeautjes), het uitgebreide kerstmaal met kalkoen en ander luxe vlees en natuurlijk de kerststal. Waar komen al die rituelen rondom het kerstfeest vandaan?Ik vind het leuk om deze keer de kerstboom er uit te pikken.

Al lang voor de geboorte van Christus werden er bomen versierd en vereerd. Verschillende heidense volken gebruikten bomen om kwaad af te weren of om kracht aan te ontlenen. Ook de zonnegod Mithras werd geëerd met groene takken die versierd werden met zonnen, manen en sterren.  De Germanen versierden omstreeks de winterse zonnewende een groene den of takken daarvan met licht en geschenken, symbolen van nieuw leven en vruchtbaarheid. De Roomse keizer Karel de Grote (742-814) verbood nog in 807 deze cultus van met licht versierde heilige bomen, maar met weinig succes.

Een ander verhaal is die van Bonifatius (ca. 673-754). Deze heilige hakte in Geismar een aan Thor gewijde heilige eik om in een goed opgezette confrontatie met de oude goden en hun heidense aanhangers. Volgens de legende verhief Bonifatius achteraf een spar, die tussen de wortels van de eik opgroeide, tot een nieuw symbool.  De kerstboom zoals wij die kennen, ontstond pas in de 16e eeuw in Duitsland. Lange tijd konden alleen de rijken zich een gedecoreerde den veroorloven. In de 19e eeuw verspreidde het gebruik zich onder brede lagen van de bevolking. In Nederland deed rond 1840 de eerste boom zijn intrede in de huiskamer.  Toen de kerstboom in de loop van de 19e eeuw ook onder katholieken algemeen gangbaar werd, waarschuwde de Kerk met klem tegen het gebruik van dit heidense symbool. Reden waarom in sommige gezinnen de kerstboom nog tot ver in de 20e eeuw taboe was. Toen het verzet geen effect bleek te hebben, werd de katholieke invalshoek verlegd. De nadruk kwam meer en meer te liggen op de verwantschap die de kerstboom, behalve met de Germaanse heilige boom, ook heeft met de middeleeuwse katholieke paradijsboom. Rond deze met rode appels behangen ‘boom des levens’ concentreerden zich de zogenoemde paradijsspelen die in de Middeleeuwen werden opgevoerd op 24 december, de naamdag van Adam en Eva (bron en foto’s internet).

Lees ook:De traditie van het zetten van een kerstboom…
Lees ook:Waarom zetten we een kerstboom….
Lees ook:De Kerst is en de mythe achter de Kerstboom
Lees ook:Broodhaantjes, palmpaasstok en broodkrans…
Lees ook:Pentagram; meer dan een vijfpuntige ster…

Geen reacties // Reageer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>