Midwinterhoorn blazen, het is advent!

De midwinterhoorn kun je vooral in Twente horen in deze tijd. Jammer genoeg minder dan “vroeger” maar toch. De klank is voor elke Twentenaar zeer herkenbaar in de adventstijd.

En zo ziet dat er dus uit als er op geblazen wordt.

Midwinterhoorn blazer

Maar waar komt dit al eeuwenoude gebruik vandaan? Volgens de Wereldomroep “Met een midwinterhoorn joegen de boeren vroeger boze geesten weg zodat het weer lente zou worden. Later groeide het midwinterhoornblazen uit tot een christelijke traditie, die de afgelopen jaren weer populair is geworden. Jan Schelfhorst geeft cursussen midwinterhoornblazen. Hij heeft het nu druk, want blazen mag alleen ‘s winters. 

De midwinterhoorn word rond de Duitse Grens bij Twente nog steeds gebruikt, in de tijd voor Kerst, de adventstijd. Maar de oorsprong komt uit de oude tijden. De Germanen gebruikten de midwinterhoorn tijdens de Joelfeesten. Er zijn zelfs bij opgravingen in Frankrijk en Schotland Keltische Carnyxen opgegraven die op deze midwinterhoorn lijken.

Maken van de hoorn

De Joelfeesten vonden plaats rond 21 december, de midwinter zonnewende. Men blies op een ossenhoorn, de voorloper van de midwinterhoorn. De bedoeling van het blazen was de God Wodan helpen bij zijn jacht op de wolf Fernir. Fernir joeg altijd op de zon, verslond deze en maakte de wereld donker. De God Wodan moest dit voorkomen.

In het Drentse dorp Zweeloo kent men de variant boerhoorn. De midwinterhoorn wordt namelijk ook al communicatiemiddel gebruikt. Daar worden de boeren bijeen geroepen. In Twente was het horen van de midwinterhoorn een teken dat de Politie onderweg was, het werd door de smokkelaars gebruikt.

Andere stemmen die opgaan is dat het sinds de 19de eeuwe als een volksgebruik is ingeburgerd in het Oostelijke deel van het land.

Echter mooi is het wel om te horen!

In Twente en de Achterhoek zijn er tegenwoordig wandelroutes waar demonstraties worden gehouden. Op een grote afstand van elkaar staan de blazers. De een na de ander blaast de hoorn met een kort lied, de oude roep genaamd. Blazers mogen niet tegelijkertijd blazen!

De Wereldomroep heeft er een mooi stuk over geschreven op 4 november 2008. Tom Buurman legt haarfijn uit welke verhalen er nog meer bekend zijn over dit unieke streekgebruik in deze tijd van het jaar.

“Je ziet overal van die groepjes midwinterhoornblazers staan in de bossen. Die roepen elkaar toe. De één blaast en dan blaast de ander weer vanaf de andere kant door het bos heen. Dat is een geweldig geluid. Dat moet je gehoord hebben, anders kun je dat niet vertolken,” zegt Jan Meijer die zich opmaakt voor zijn eerst les midwinterhoornblazen in het Twentse Den Ham.”

Midwinterhoorn
Een oorverdovend oergeluid klinkt er door de kleuterschool in Den Ham waar Schelfhorst de cursus midwinterhoornblazen geeft. “Dit is een midwinterhoorn,” zegt hij met een glimlach. Een lang stuk hout dat rond uitloopt naar een monding waar een variatie van vijf verschillende natuurgeluiden uitkomt. “Het zijn geluiden die in de natuur voorkomen. Als ik naast een paard sta te blazen doet hem dat niets,” vertelt hij zijn zeven nieuwe cursisten.

Het zijn veelal mensen van middelbare leeftijd die op de cursus afkomen. Maar het instrument spreekt ook de 11-jarige Hannah aan.”Het geluid vind ik zo mooi. Het is anders dan andere instrumenten, je moet alles zelf doen. Je kunt verschillende hoorns maken en elke hoorn heeft zijn eigen klank.”

“De midwinterhoorn komt uit de heidense tijd,” zegt Schelfhorst. “Als het ‘s winters donker werd, begon men te blazen. De boeren probeerden de boze geesten te verjagen en wilden dat het weer lente werd. Ze bliezen dan net zo lang tot het weer licht werd.”

Werd de hoorn eerst gebruikt om geesten te verjagen, later gebruikten boeren het instrument om elkaar in te lichten. Schelfhorst: “Iedere blazer en iedere hoorn heeft zijn eigen geluid. Dat verschil hoort een willekeurig oor niet direct. Na verloop van tijd hoor je wie blaast, je weet immers ook waar het vandaan komt.”In de tijd van de Reformatie werd  midwinterhoornblazen verboden omdat het niet kerkelijk was. “Toen zeiden de boeren: maar wij blazen om de geboorte van Jezus aan te kondigen.” Tegenwoordig blazen midwinterhoornblazers daarom tussen Advent en Driekoningen.
 
 
 
 
 
 

 

Bron: Wikipedia, Wereldomroep Tom Buurman 4 november 2008

Lees ook:Vuurwerk op zijn Twents
Lees ook:Terug in de tijd, Ans Hoorn
Lees ook:Vers fruit, honing en broodkruimels…
Lees ook:Paragnost bekend van tv beschuldigd van oplichting
Lees ook:Spookverschijnselen in de oude pastoriewoning…

17 Reacties // Reageer

17 thoughts on “Midwinterhoorn blazen, het is advent!

  1. Roos

    Mooi verhaal weer dit. Vorige week zag ik een stukje, ik dacht bij “Man bijt hond”, waar een man een demonstratie gaf, was leuk om te zien!

      /   Reply  / 
    1. Vrijdenker(?)

      Het is niet alleen om leuk om te zien, maar ook ook om te horen.
      Het eeuwen oude gebruik was aanvankelijk bedoeld om kwade geesten te verdrijven. Ik schrijf wezenlijk niets nieuws. Het staat hierboven eigenlijk al geschreven.
      Hopenlijk wordt onze lieve Isabel eindelijk verlost van deze kwade geesten.
      Aan IEDEREEN: Vergeef mij mijn fouten van het afgelopen jaar, houdt de goede berichten van mij in herinnering! Voorspoedig 2010 en veel gezondheid.

        /   Reply  / 
      1. Michael

        Dito

          /   Reply  / 
        1. Isabel Blanco Auteur

          Wow mooi dit, dito

            /   Reply  / 
      2. Herman Bos

        Een goede gezondheid wens ik Isabel ook toe en ik hoop dat ze toch nog mooie dagen heeft en een gelukkig uiteinde. Het is per slot van rekening kerst
        Reikimaster H

          /   Reply  / 
        1. Isabel Blanco Auteur

          Nog iets meer dan een uur en dan zal deze intentie ook wel weer over zijn omdat ook 27 december een bijzondere betekenis had voor Gerard die jij alles behalve goed hebt gekend…………. tsja

            /   Reply  / 
        2. Roos

          Voor dat de ellende weer losbarst, wil ik mams toch alvast feliciteren met haar verjaardag, dikke knuff mams Blanco!

            /   Reply  / 
        3. Karin

          Ik wist het niet, maar van harte gefeliciteerd. Denk erom dat er altijd mensen achter je staan, Isabel, ook ik, al gebruik ik niet altijd woorden ervoor…
          Hou jullie taai.

            /   Reply  / 
          1. Isabel Blanco Auteur

            Dank je lieve Karin :) wordt zeer op prijs gesteld, maar dat wist je al he.

              /  
  2. Karin

    Dito, maar dat klinkt zo kort. Liefde, Licht, Inzicht en Warmte toegewenst voor 2010, voor iedereen hier.

      /   Reply  / 
    1. Roos

      Uiteraard vanaf deze kant exact hetzelfde!
      Liefde, vooral veel liefde wens ik iedereen toe. Mocht Aridane meelezen in dat verre Amerika, dan zou ik haar ook graag nog fijne feetsdagen toe willen wensen.

        /   Reply  / 
    2. Michael

      Als je de film Ghost gezien hebt weet je dat Dito
      meer inhoud en warmte heeft dan het klinkt

        /   Reply  / 
      1. Roos

        Ik ken de film Michael, een hele mooie film met heel veel gevoel dat veel en veel dieper gaat dan sommige zich ooit voor kunnen stellen.

          /   Reply  / 
      2. Isabel Blanco Auteur

        Prachtig in een woord

          /   Reply  / 
      3. Karin

        Ja, inderdaad, schitterende film inderdaad…. met nagedachtenis aan Patrick Swayze in zijn uitstekende vertolking als ‘geest’, toen niet echt, nu wel.

          /   Reply  / 
  3. Herman Bos

    Wat spiritueel Reikimaster ik maar denken dat Reiki iets positiefs moest voorstellen gelukkig heb ik jouw I.P.nummer nou,

    AND DON`T UNDEREST MY POWER YOU MORTEL
    met vr gr Michael

      /   Reply  / 
    1. Isabel Blanco Auteur

      Ik mis hier toch wel een belangrijk deel namelijk je eigen proza richting Michael

        /   Reply  / 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>